Hemen her yıl bağışlar aracılığıyla milyarlarca lira gelir elde eden vakfın dağıttığı, büyük oranda karbonhidrattan oluşan 11 kalemlik koli, özellikle “Paralar nereye gidiyor?” sorusunu bir kez daha gündeme taşıdı. Birgün.net’in haberine göre, koli içindeki 2 kilogram makarna, vakfın mali gücü karşısında yoksula reva görülen yardımların niteliği üzerine ciddi eleştirilere neden oldu.
Diyanet Vakfı’nın Devasa Gelirleri ve Denetimsizlik
Türkiye Diyanet Vakfı, bünyesindeki vakıf ve şirketler aracılığıyla cami inşaatlarından öğrenci yurtlarına, kurban bağışlarından zekat ve fitre gelirlerine kadar birçok alanda aktif rol almakta ve her yıl milyarlarca liralık bir ekonomik hacim yönetmektedir. Bu devasa gelire ve yüksek harcamalarına rağmen, vakfın Sayıştay tarafından denetlenememesi, şeffaflık ve hesap verebilirlik konularında uzun süredir devam eden tartışmaları beraberinde getirmektedir. Kamudan bağımsız bir yapıya sahip olması denetimi zorlaştırsa da, özellikle kamuoyundan toplanan bağışlarla finanse edilen bir kurum olarak, harcamalarının şeffaflığı ve ihtiyaçlara ne denli cevap verdiği merak konusu olmaya devam etmektedir. Bu denetimsizlik ortamı, Ramazan ayında dağıtılan gıda kolilerinin içeriği gibi somut örnekler üzerinden eleştirilerin dozunu artırmaktadır.
Ramazan Kolisi: İçerik ve Eleştiriler
Diyanet Vakfı Konya Şubesi ve Konya İl Müftülüğü işbirliğiyle yoksul yurttaşlara dağıtılan Ramazan kolisi, içeriğiyle dikkat çekti. Vakfın “ihtiyaç sahibi vatandaşlara” dağıtmak üzere hazırladığı kolinin üzerinde, içeriğindeki ürünlerin yer aldığı bir “Muhteviyat listesi” ve Diyanet Vakfı’nın logosu yer alıyordu. Ancak bu listenin detayları, kolinin yardım amacından çok, yoksul yurttaşın beslenme çeşitliliğini kısıtlayıcı bir yaklaşımla hazırlandığı izlenimini uyandırdı.
Kuş Payı Ürün Listesi
Ramazan gıda kolisi, toplamda 11 üründen oluşmaktaydı. Listeye göre kolinin içinde çay, şeker, un, ayçiçek yağı, zeytin, salça, pirinç, sade helva, bulgur, makarna ve tuz bulunuyordu. Ancak ürünlerin miktarları, vakfın gelirleriyle tezat oluşturacak kadar mütevazıydı. Özellikle pirinç ve bulgurun yalnızca birer kilogram, makarnanın ise 2 kilogram olması dikkat çekiciydi. Çay ve salçanın da sadece birer kilogramlık ambalajlarda yer alması, yardımın “kuş payı” şeklinde nitelendirilmesine yol açtı. Bu içerik, protein ve vitamin açısından yetersiz, büyük ölçüde karbonhidrata dayalı bir beslenme önerisi sunarak, ihtiyaç sahibi ailelerin dengeli beslenmesine katkıdan ziyade karın doyurma odaklı bir yaklaşım sergilediği yorumlarına neden oldu.
Diyanet Çalışanından Sert Tepki: “Böyle Yardım Olmaz”
Kolinin içeriği ve yardım şekli, sadece kamuoyunda değil, Diyanet Vakfı bünyesindeki çalışanlar arasında da tepkilere yol açtı. Bir Diyanet Vakfı çalışanı, ismini vermeden yaptığı açıklamada, yardımların nakit ya da alışveriş kartı yöntemiyle yapılması gerektiğini vurguladı. Çalışan, yoksul yurttaşın makarna yemeye mahkum edilmesinin doğru olmadığını belirterek, “Bu gökten yağmıyor gidip bir yerlerden alınıyor. Vatandaşın canı belki pirzola istiyor. Bu iyilik değil, bu, ‘Yiyeceğini ben belirlerim’ diyerek sınırlamaktır. Böyle yardım olmaz” ifadeleriyle sert bir dille eleştirdi. Bu içten gelen tepki, Diyanet Vakfı’nın yardım anlayışının, muhatabın onurunu ve tercih özgürlüğünü ne kadar gözettiği konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu. Çalışan, yardım alan kişilerin kendi ihtiyaçları doğrultusunda harcama yapabilmelerinin, gerçek yardımlaşma ve dayanışma ruhuna daha uygun olduğunu ifade etti.
